Η μπύρα
Δημοσίευση: Τρίτη, 01 Νοεμβρίου 2005

beer1_240

Είναι κλισέ η αντίληψη ότι η μπίρα είναι ένα καθαρά καλοκαιρινό ποτό, κάτι σαν αλκοολούχο αναψυκτικό, που μόνο σε ξεδιψάει, σε δροσίζει και σε χαλαρώνει. Κάθε λαός έχει τη δική του κουλτούρα μπίρας κι έχει δημιουργήσει το δικό του σκηνικό για να καταναλώσει αυτό το ελαφρύ τις περισσότερες φορές, και παρεΐστικο ποτό.

Για τους Aγγλους είναι η pub, για τους Γάλλους το comptoir των καφέ, για τους Γερμανούς οι μπιραρίες τους και οι πάγκοι της γιορτής της μπίρας στην Oktober Fest, για τους Ισπανούς τα tapas bar, για τους Αμερικανούς τα diners των επαρχιακών αυτοκινητόδρομων, όπως για μας είναι οι ταβερνούλες των καλοκαιρινών διακοπών. Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι είμαστε παγιδευμένοι στο αντίστοιχο σκηνικό και δεν μπορούμε να απολαύσουμε μια μπίρα, όλο το χρόνο, στο κομψό μπαρ κάποιου ξενοδοχείου πόλης ή με το φαγητό μας.

Από το κριθάρι στο ποτήρι

Μπορεί κάθε μπίρα, ξανθιά, καστανή, πυρόξανθη, κόκκινη ή μαύρη, να ανταποκρίνεται σε μια διαφορετική γευστική προτίμηση, να έχει το κοινό της και να αποζητάει ενίοτε το δικό της συνοδευτικό φαγητό, όμως όλες τους ξεκινούν από την ίδια αρχή της ζύμωσης του βυνοποιημένου κριθαριού. Οι κόκκοι του κριθαριού υγραίνονται, δηλαδή, πετάνε φυτρούλες, όπως μαθαίναμε και με τη φακή στο κεσεδάκι με το μπαμπάκι... Στο κριθάρι, τα φυσικά ένζυμα μετατρέπουν μέρος του αμύλου σε σάκχαρα κι έτσι προκύπτει η βύνη, που με τη βοήθεια των μυκήτων, της μαγιάς, μετατρέπει τα σάκχαρά της σε αλκοόλ και διοξείδιο του άνθρακα. Προϊόν ζύμωσης κι η μπίρα, όπως η σαμπάνια, μόνο που δεν θέλησε να διεκδικήσει τίτλους ευγενείας...

Στις μέρες μας, οι επιστημονικές ανακαλύψεις επιτρέπουν στους ζυθοποιούς να χρησιμοποιούν ζύμες επιλεκτικής καλλιέργειας, που καθορίζουν το χαρακτήρα της μπίρας. Και για να πάρετε μιαν ιδέα τι θα ήταν η μπίρα με μαγιά αυτοφυούς ζύμωσης, θυμηθείτε την όξινη και οινώδη γεύση κάθε βελγικής μπίρας που ανήκει στην κατηγορία lambic. Αυτές οι έντονες μυρωδιές της ζυμωμένης βύνης ήταν αρχικά η αιτία που οι ζυθοποιοί, όπως και οι πρωτόγονοι οινοποιοί, αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν αρωματικά βότανα για να τις καλύψουν.

Κληρονομιά αυτής της πρακτικής είναι και ο λυκίσκος, ένα φυτό της οικογενείας των κανναβιδών, που προσδίδει τη χαρακτηριστική πικρή γεύση στις περισσότερες μπίρες. Κι αν για μας ο λυκίσκος αποτελεί σχεδόν άγνωστη λέξη, μην αναρωτηθείτε με τι κριτήρια επελέγη για να συμμετάσχει στην παραγωγή της μπίρας. Στη βόρεια Γαλλία, στο Βέλγιο και στη Γερμανία, αλλά και στη Βενετία, οι βλαστοί του, κάτι «καμπανούλες», που από μακριά μοιάζουν με άσπρα μούρα, θεωρούνται σπουδαία λιχουδιά.

Διαλέξτε το ποτήρι που της ταιριάζειbeer2

• Αρχίζοντας από το μεγάλο ίσιο -«της μπίρας» το αποκαλούσαν στα σερβίτσια της μαμάς-, περνάμε στις μεγάλες τουλίπες, στα Flutes, στα στρογγυλά με κοντό πόδι και στα δεκάδες ποτήρια που φιλοξενούν μπίρες και πρέπει να ομολογήσουμε πως το ένα είναι ωραιότερο από το άλλο.

• «Εχθροί» της μπίρας είναι το σαπούνι, τα λίπη, το απορρυπαντικό του πλυντηρίου πιάτων.

• Ξεπλύνετε το ποτήρι της μπίρας καλά, με άφθονο κρύο νερό και γυρίζοντάς το ανάποδα, βεβαιωθείτε πως δεν έχει απομείνει ίχνος λιπαρότητας. Αν το νερό κολλάει ακόμα στα τοιχώματα, σαπουνίστε και ξεβγάλετε καλά για μία ακόμα φορά, πάντα με κρύο νερό.

• Δεν υπάρχει λόγος να σκουπίσετε το ποτήρι, μια και η μπίρα περιέχει 95% νερό. Υπάρχει δε και η θεωρία πως μερικές σταγόνες νερού βοηθούν στην καλύτερη διατήρηση του αφρού και βοηθούν το μπουκέ της μπίρας να απελευθερωθεί γρηγορότερα.

Κάθε μπίρα έχει στυλ

Κριθάρι, βύνη, ζύμες, μαγιά, λυκίσκος -τα αναφέραμε όλα-, αν όμως ήταν τόσο απλά, όλες οι μπίρες θα ήταν ίδιες. Αυτό που τις διαφοροποιεί είναι η ίδια η ζύμωση. Η θερμοκρασία της, για την ακρίβεια. Oσο πιο υψηλή είναι (από 15 - 23 βαθμούς), τόσο πιο σκουρόχρωμη και έντονη γευστικά είναι η μπίρα. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν οι μοναστηριακές, οι porter, οι bock και οι ale. Αντίθετα οι ξανθιές, pils και lager, «ζυμώνουν» πιο αργά, στους 5 - 9 βαθμούς, δίνοντας στους μύκητες το χρόνο να καταβροχθίσουν περισσότερα σάκχαρα κι έτσι καταλήγουν σε ξηρότερες εκδοχές.

Οι κατηγορίες της μπίρας είναι οι παρακάτω:

Lager Μπίρες χαμηλής ζύμωσης. Κατά βάσιν το χρώμα τους είναι ξανθό, αλλά συναντάμε και σκούρες (dark) όπως και κόκκινες (red). Σ' αυτήν την κατηγορία ανήκουν οι περισσότερες μπίρες.

Pils Η κυριότερη κατηγορία των Lager. Είναι ξανθιές και χαρακτηρίζονται από το άρωμά τους και τη φίνα πικρή τους γεύση.

Trappiste. Μοναστηριακές μπίρες με «προέλευση», αφού τον όρο Trappiste μόνο έξι μοναστήρια στον κόσμο έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν.

Abbey Δεν παράγονται σε μοναστήρι αλλά ζυθοποιούνται όπως οι trappiste ή από κάποια συνταγή μοναστηριού, που όμως έχει πάψει να παράγει μπίρα.

Biere de Garde Γαλλικής καταγωγής μπίρες, κατά βάσιν δυνατές και ξανθοκίτρινες.

Stout Προέρχονται από τις Porter και αποτελούν το εθνικό ποτό των Ιρλανδών, αλλά και πάρα πολλών φανατικών φίλων σε όλο τον κόσμο.

Weisse Υψηλής ζύμωσης μπίρες με βάση το σιτάρι (40% -70%). Η μαγιά τους αποτελείται από επιλεγμένα στελέχη ζυμών. Eχει υψηλή περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα.

Ale Υψηλής ζύμωσης μπίρες με κύριο χαρακτηριστικό το φρουτώδες άρωμα, τη γεύση καραμέλας, μπαχαρικών, κακάο και καφέ - αλλά αυτά είναι τα μυστικά του ζυθοποιού. Σημαντικές χώρες παραγωγής Ale μπίρας είναι η Αγγλία, το Βέλγιο, η Ιρλανδία και οι ΗΠΑ.

Απαντήσεις στα συνήθη διλήμματα

Με ή χωρίς αφρό;

Η παράκληση «χωρίς αφρό, παρακαλώ!» χαρακτηρίζει τους αδαείς. Ο ρόλος του αφρού στην μπίρα δεν είναι διακοσμητικός. Την προστατεύει από την επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα και κατά συνέπειαν από την οξείδωση που θα επηρεάσει τα γευστικά και αρωματικά χαρακτηριστικά της.

Μην επιτρέψετε, βέβαια, να σας σερβίρουν μπίρα, κρατώντας το μπουκάλι ένα μέτρο πάνω από το ποτήρι! Eτσι καταστρέφονται όλα! Κυρίως τα αρώματα, που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην μπίρα και γίνονται αντιληπτά για μικρό χρονικό διάστημα μετά το σερβίρισμα. Αρώματα βύνης και λυκίσκου, δημητριακών και χορταριού, ξύλου, καραμέλας καμένης ζάχαρης και καβουρδισμένου φουντουκιού είναι μερικά από τα πιο συνηθισμένα αρώματα που θα συναντήσετε στις μπίρες. Αρώματα που τις περισσότερες φορές δεν γίνονται αντιληπτά γιατί δεν σερβίρουμε και δεν πίνουμε σωστά.

Πριν ανοίξετε το μπουκάλι, σηκώστε το στο φως και δείτε αν γύρω στο λαιμό του σχηματίζονται μεγάλες μπουρμπουλήθρες. Αν ναι, σημαίνει ότι έχει πρόσφατα ταρακουνηθεί και πρέπει να περιμένετε να ησυχάσει.

Κρατήστε το ποτήρι γυρτό στις 45ο κι αρχίστε να σερβίρετε την μπίρα χύνοντάς τη στα τοιχώματα του ποτηριού. Σταδιακά αρχίζετε να σηκώνετε το ποτήρι και περίπου από τη μέση και μετά, ρίχνετε πιο ζωηρά την μπίρα προκειμένου να σχηματιστεί ένας ωραίος αφρός.

Τα χαρακτηριστικά του αφρού είναι το υπόλευκο χρώμα (ανάλογα με το χρώμα της μπίρας), η πυκνότητα, η κρεμώδης ή αφρώδης υφή (πάλι ανάλογα με την μπίρα), η διάρκειά του. Για να διαπιστώσετε όλα αυτά μετά το σερβίρισμα περιμένετε ένα λεπτό. Σε μια καλής ποιότητας μπίρα, ο αφρός θα έχει μειωθεί το πολύ κατά το ήμισυ. Μέχρι δε να αδειάσει το ποτήρι, πρέπει στα τοιχώματα να μένουν κάθετα ίχνη του.

Χλιαρή ή παγωμένη;

Οι σωστές θερμοκρασίες ποικίλλουν από είδος σε είδος μπίρας. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι οι ελαφρές μπίρες πίνονται στους 5o, οι μεσαίας πυκνότητας στους 8o και οι βαριές, πληθωρικές μπίρες στους 12o.

Οι ειδικοί, πάντως, συμβουλεύουν να δοκιμάζουμε τις αγαπημένες μας μπίρες σε διάφορες θερμοκρασίες προκειμένου να καταλήξουμε σ' αυτήν που μας προσφέρει τη μεγαλύτερη απόλαυση. Oχι στο παγωμένο ποτήρι που σε πολλές μπιραρίες σερβίρουν την μπίρα! Δεν προσφέρει τίποτα στο ποτό -ίσως και να του αφαιρεί- ενώ πρακτικά βρίσκεσαι σε λίγα λεπτά μ' ένα βρεγμένο ποτήρι στο χέρι που στάζει πάνω στα ρούχα σου όταν πίνεις.

Γράφει: Παύλος Κοτσίδης, Θάλεια Τσιχλάκη
     
    The 'House of Christian Love" · Σύνδεσμοι · Επικοινωνία · Εκκλησ. Ημερολόγιον · Ραδιοφωνικοί σταθμοί
    Επιστοφή στην κορυφή Εκτύπωση άρθρου Αρχική σελίδα
_